Rousse — ‘Dit is een overwinning van hoop op wanhoop, van vrijheid op angst.’ Was getekend Roumen Radev, de voormalige Bulgaarse president die vorige week met overmacht de parlementsverkiezingen won met Progressief Bulgarije. Nadat alle stemmen geteld waren bleek dat Radev’s nieuwe politieke beweging zelfs een meerderheid heeft in het parlement. Hiermee komt hoogstwaarschijnlijk een einde aan vijf jaar van politieke impasse in Bulgarije, vijf jaar waar de inwoners van de EU lidstaat maar liefst acht keer naar de stembus moesten die resulteerde in acht falende coalitieregeringen en evenveel interimkabinetten.
De 62-jarige oud-straaljager piloot was president van Bulgarije van 2017 tot begin 2026 — als onafhankelijke kandidaat maar gesteund door de Bulgaarse Socialistische Partij. In januari trad hij af om aan de parlementsverkiezingen te kunnen deelnemen. Hoewel het presidentschap grotendeels een ceremoniële functie is, benoemt de president regeringen. Tijdens zijn presidentschap stelde Radev diverse interimkabinetten met technocratische ministers aan, wat hem volgens waarnemers ongekende politieke macht gaf. Veel van die voormalige ministers stonden kandidaat voor Progressief Bulgarije.
Radev voerde een campagne gericht op het bestrijden van armoede en inflatie en het uitroeien van corruptie en de banden tussen oligarchen en de politiek. In recente verklaringen riep hij echter ook op tot “pragmatisme” en “kritisch denken” in de Europese houding ten opzichte van Rusland. In Brussel heeft de overweldigende overwinning van Roumen Radev bij de Bulgaarse parlementsverkiezingen de vrees aangewakkerd dat Rusland een nieuwe bondgenoot binnen de Europese Unie zal hebben. Radev sprak zich in het verleden uit tegen het stopzetten van gas- en olieleveranties door Rusland en ook tegen openlijk steun aan Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Dit zijn echter slechts uitspraken. Zo leverde Bulgarije tijdens Radev’s presidentschap ook voor miljarden aan munitie aan Oekraïne.
‘Als hij de nieuwe Orbán wil worden, kan hij dat’, zegt Svetoslav Todorov, politiek analist en journalist voor onder andere weekblad Kapital en het Engelstalige Balkan Insight. ‘Maar we verwachten niet dat hij al te radicaal zal zijn.’ Progressief Bulgarije heeft zich nooit echt gepositioneerd als links of rechts. Haar politieke standpunten zijn erg vaag. ‘Zijn partij is een blessing in disguise, omdat ze de voormalige communisten van de Bulgaarse Socialistische Partij heeft uitgeschakeld en Boiko Borisovs’ GERB een klap heeft toegebracht’, aldus Todorov. De grote vraag is wat Radev met zijn macht gaat doen.
Om een hervorming van de rechterlijke macht door te voeren, heeft Radev een supermeerderheid nodig, dat vereist de steun van de hervormingsgezinde Wij Gaan Door Met Veranderen-Democratisch Bulgarije (PP-DB). Todorov: ‘Hij moet zich voorlopig nog als een goede hervormer presenteren.’
